Dzieci wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyka związane z chemikaliami

Szkodliwe chemikalia wpływają przede wszystkim na zdrowie najmłodszych, zwłaszcza w wieku rozwojowym, dlatego dzieci wymagają szczególnej troski i uwagi – podkreślili eksperci, prowadzący wspólne szkolenie o zagrożeniach ukrytych w produktach codziennego użytku.

18 marca odbyło się kolejne z cyklu szkoleń dla lekarzy, organizowanych wspólnie przez Naczelną Izbę Lekarską (NIL), HEAL Polska oraz Polskie Towarzystwo Alergologiczne pt. „Szkodliwe chemikalia w produktach codziennych a zdrowie dzieci: aktualne dowody i rekomendacje dla praktyki pediatrycznej”. Temat zdrowia i bezpieczeństwa dzieci cieszył się wyjątkowym zainteresowaniem — w webinarze wzięło udział 240 lekarzy zrzeszonych w NIL.

Natalia Chabros-Zarzeka, inżynierka środowiska i specjalistka ds. zarządzania bezpieczeństwem chemicznym i produktowym, Managing Consultant w międzynarodowej firmie doradczej ERM, działaczka ruchu Rodzice dla Klimatu i ekspertka programu Climate Leadership (UNEP/GRID–Warszawa) wskazywała na szkodliwe chemikalia w produktach konsumenckich, pojawiające się w obrocie za pośrednictwem importu spoza UE, często poza wszelką kontrolą.

Chabros-Zarzeka mówiła o ogromnej skali przekroczeń i nieprawidłowości, notowanych przy produktach z internetowych platform sprzedażowych, jak notowanych przez kontrole Inspekcji Handlowej oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta (UOKiK). Oprócz tego przedstawiła listę rekomendacji dla klientów, choć – jak podkreśliła – najlepszym rozwiązaniem dotyczącym zabezpieczenia przed szkodliwymi substancjami chemicznymi jest ograniczenie zakupów niepotrzebnych i niesprawdzonych, zwłaszcza plastikowych przedmiotów.

Lek. Alicja Baska, specjalistka ds. zdrowia publicznego, nauczycielka akademicka w Zakładzie Epidemiologii i Zdrowia Populacyjnego Szkoły Zdrowia Publicznego CMKP, współzałożycielka i Dyrektor Organizacyjna Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia, wiceprezeska European Lifestyle Medicine Council, jak i badaczka w międzynarodowym projekcie naukowym „HYPIEND”, gdzie bada narażenie na EDC w trakcie ciąży koncentrowała się na narażeniu na substancje endokrynnie czynne podczas ciąży i w dzieciństwie. Zwróciła uwagę na okresy szczególnej wrażliwości na EDC. „Narażenie na związki endokrynnie czynne może być szkodliwe w każdym wieku, jednak szczególnie niebezpieczeństwo stanowi w tzw. wrażliwych okresach rozwojowych, takich jak okres życia płodowego, niemowlęctwo, dzieciństwo, dojrzewanie oraz ciąża” – wyliczała.

Odwołując się do badań międzynarodowych wskazała, że EDC mogą zakłócać działania układu hormonalnego na różnych poziomach, od receptora po epigenom i procesy rozwojowe. Podkreśliła, że EDC poprzez swoją budowę molekularną niejako podszywają się pod naturalne hormony i tym samym destabilizują sygnalizację hormonalną, przestawiają centralną oś podwzgórze-przysadka-gonady, wreszcie wywołują zmiany epigenetyczne utrwalający nieprawidłowy wzorzec odpowiedzi układu hormonalnego.

Olga Wdowiczak, lekarka i ekspertka ds. zdrowia środowiskowego w Health and Environment Alliance (HEAL) w Polsce opisała wpływ szkodliwych chemikaliów na zdrowie dzieci ze szczególnym uwzględnieniem nowotworów dziecięcych. Jak podkreśliła, dzieci są szczególnie narażone na szkodliwe chemikalia, m.in. ze względu na większą ekspozycję w stosunku do masy ciała w porównaniu z dorosłymi, inny metabolizm chemikaliów oraz poznawanie otoczenia za pośrednictwem rąk i ust.

Kolejne szkolenie poświęcone zagrożeniom wynikającym z ekspozycji na PFAS, czyli tzw. wieczne chemikalia, NIL, HEAL i PTA zaplanowały na 15 kwietnia.