Szkolenie HEAL i MKiŚ nt. PFAS z udziałem ekspertów przyciągnęło ponad 80 słuchaczy z ministerstwa

Ponad 80 słuchaczy z ministerstwa wzięło udział w szkoleniu zorganizowanym wspólnie przez Health and Environment Alliance (HEAL) oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska na temat szkodliwości tzw. wiecznych chemikaliów. Prezentacje przedstawili najwyższej klasy polscy eksperci w tej dziedzinie.

W ramach spotkania pt. „PFAS – zanieczyszczenie w Polsce i Europie.  Rola regulacji chroniących środowisko i zdrowie”, które odbyło się w czwartek 11 czerwca w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, specjaliści tłumaczyli, czym jest zanieczyszczenie środowiska tymi substancjami oraz ich wpływem na zdrowie i otoczenie.

Wykłady wygłosili prof. Stanisław Gawroński z SSGW, Dr hab. Aleksandra Rutkowska – adiunkt na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, biotechnolożka i ekspertka w zakresie wpływu chemikaliów na ludzkie zdrowie, specjalistka ds. środowiska Natalia Chabros-Zarzeka oraz specjalistka ds. zdrowia środowiskowego lek. Olga Wdowiczak. Moderowała je dr inż. Agnieszka Tomaszewska, Kierowniczka Zespołu ds. Ochrony Warstwy Ozonowej i Polityk Środowiskowych w MKiŚ.

Prof. Gawroński – emerytowanym pracownik Wydziału Ogrodnictwa Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, który nadal prowadzi badania naukowe, w tym w zakresie fitoremediacji – wskazał, jak zbudowane są związki PFAS i gdzie mają największe zastosowanie, jakie procesy przemysłowe i chemiczne im towarzyszą. Jednocześnie wyjaśnił, jak narażeni na nie są ludzie, jak przedostają się, m.in. za pośrednictwem zjawisk atmosferycznych, do wody pitnej, żywności, pomieszczeń, gdzie wykorzystuje się je w produktach konsumenckich i jakie towarzyszy im narażenie zawodowe.

Prof. Rutkowska – specjalistka ds. opracowywania opartych na dowodach naukowych strategii profilaktycznych, łączących modyfikację stylu życia z ograniczaniem narażenia na związki endokrynnie czynne, w szczególności w kontekście zdrowia kobiet oraz zaburzeń metabolicznych i hormonalnych – mówiła o skali narażenia na „wieczne chemikalia” oraz konsekwencjach zdrowotnych, zwłaszcza dla kobiet w ciąży i dzieci, szczególnie w okresie rozwojowym. Zwróciła uwagę na problem rozprzestrzeniania się związków w sposób nie do końca kontrolowany, m.in. za przyczyną sektora budowlanego, który wchodzi z PFAS obecnymi w środkach niepalnych na obszary cenne przyrodniczo czy rolniczo i tym samym powoduje skażenie gleby i środowiska.

Natalia Chabros-Zarzeka podkreśliła, że aby ograniczyć negatywne skutki PFAS, konieczne jest podjęcie strategicznych działań przez biznes. Tu okazuje się kluczowe śledzenie zmian regulacyjnych w UE i na świecie, jak i zrozumienie konieczności uwzględnienia ryzyk w raportowaniu firm. Ekspertka wskazała, że „wieczne chemikalia” obecne są np. w pianach gaśniczych, środkach czyszczących, odzieży roboczej, czy czynnikach chłodniczych.

Natomiast doktor Wdowiczak przedstawiła rekomendacje działań w zakresie PFAS dla ochrony środowiska i zdrowia. Wskazywała, że spójne regulacje ochronne są niezbędne przy tak powszechnym narażeniu na te niebezpieczne związki. Nie tylko pomogą chronić ludzkie zdrowie, pozwolą także w konsekwencji na obniżenie wynikających z ekspozycji coraz większych kosztów opieki zdrowotnej.