• Facebook
  • Twitter
  • Vimeo
Czyste powietrze dla polski
3
Health & Environment Alliance – HealPolska.pl

Apel lekarzy

Pani Beata Szydło
Premier Rady Ministr
ów
Kancelaria Premiera Rady Ministr
ów
Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa

 


Apel lekarzy i
 specjalistów ochrony zdrowia do Pani Premier Beaty Szydł

i Ministra Energii Pana Krzysztofa Tchórzewskiego

w sprawie odchodzenia od szkodliwej dla zdrowia publicznego gospodarki opartej na węglu

 

My, niżej podpisani specjaliści ochrony zdrowia publicznego, przedstawiciele stowarzyszeń lekarzy kardiologów, pulmonologów, alergologów, neurologów, onkologów, pediatrów, przedstawiciele pacjentów z chorobami przewlekłymi, z uwagi na niżej wymienione argumenty, apelujemy o odchodzenie od energetyki węglowej w celu ochrony życia i zdrowia obywateli Polski oraz o podjęcie skutecznych działań na rzecz jak najszybszej redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza w naszym kraju.

Swój apel opieramy na następujących dowodach naukowych:

– zanieczyszczenia powietrza stanowią największe zagrożenie środowiskowe dla zdrowia publicznego w Polsce, każdego roku powodując nawet 50 000 przedwczesnych zgonów[1], a także koszty zdrowotne szacowane przez Światową Organizację Zdrowia na 102 mld $ rocznie[2]; przyczyniają się one także do rozwoju i nasilenia chorób układu oddechowego (m.in. astmy i POChP), chorób układu nerwowego, chorób serca i naczyń, w tym choroby wieńcowej, zwiększają ryzyko wystąpienia zawału serca, wpływają na obniżenie IQ u kolejnych pokoleń, nasilenie procesów neurodegeneracyjnych, obniżenie płodności, prowadzą do przedwczesnych porodów, niższej wagi urodzeniowej dzieci czy zwiększonej zapadalności na nowotwory (szczególnie nowotwór płuca i pęcherza moczowego), skutkują także incydentami sercowo-naczyniowymi takimi jak udar niedokrwienny mózgu, a także mogą mieć związek z chorobą Alzheimera czy depresją[3];

– spalanie węgla w elektrowniach powoduje szkodliwe dla zdrowia emisje zanieczyszczeń do atmosfery (m.in. tlenki siarki, tlenki azotu, rtęć czy pyły zawieszone) oraz znacząco przyczynia się do powstawania tzw. zanieczyszczeń wtórnych;

– spalanie węgla w domowych piecach powoduje efekt tzw. niskiej emisji, odpowiedzialnej za wypuszczenie do atmosfery ok. 50% krajowych emisji pyłów zawieszonych[4], a także rakotwórczego i mutagennego benzo(a)pirenu, należącego do grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych; tzw. „epizody smogowe”, związane ze zwiększoną emisją z domowych pieców i kotłów, skutkują natychmiastowym zauważalnym wzrostem hospitalizacji oraz zgonów z powodu chorób układu oddechowego i układu sercowo-naczyniowego[5];

– energetyka węglowa jest głównym źródłem antropogenicznych emisji dwutlenku węgla, przyczyniającego się do powstawania i nasilania zjawiska zmiany klimatu, stanowiącego największe wyzwanie dla zdrowia publicznego współczesnego świata – poprzez zwiększenie występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych (m.in. postępujące fale upałów skutkują zgonami z powodu niewydolności sercowo-naczyniowej, powodzie i susze grożą niedoborami żywności czy zwiększone rozprzestrzenianie się chorób wektorowych, których to skutki są już odczuwalne w naszym kraju)[6];

– praca w górnictwie węgla kamiennego i brunatnego wiąże się z podwyższonym ryzykiem zawodowym spowodowanym wypadkami śmiertelnymi wśród pracowników, a także chorobami zawodowymi takimi jak: pylice płuc, trwały ubytek słuchu, zespół wibracyjny czy przewlekłe zapalenie oskrzeli[7];

Zdajemy sobie sprawę z tego, że:

– produkcja energii elektrycznej w Polsce w ponad 80% oparta jest na spalaniu węgla. Dopłaty do górnictwa i produkcji energii z węgla (wg Warszawskiego Instytutu Studiów Ekonomicznych) wyniosły w latach 1990 – 2012 aż 170 – 400 miliardów złotych[8]. Zewnętrzne koszty zdrowotne zanieczyszczeń powietrza generowanych przez energetykę węglową są szacowane na ok. 34 mld złotych (8,2 mld €)[9]. Dla porównania – budżet wszystkich szpitali publicznych wyniósł w Polsce w 2015 roku niecałe 30 mld złotych[10];

– zauważalne są ogólnoświatowe trendy w odchodzeniu od gospodarek wysokoemisyjnych; kolejne kraje deklarują całkowite odejście od węgla (Wielka Brytania do 2025r., Portugalia do 2020r., Finlandia do 2030r.). Siedem spośród wszystkich krajów UE już teraz w ogóle nie spala węgla: Belgia, Cypr, Estonia, Łotwa, Litwa, Luksemburg i Malta. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej stawia na rozwój gospodarek niskoemisyjnych i redukcję spalania węgla, także ze względu na ochronę zdrowia ludzi i klimatu;

– specjaliści zdrowia publicznego na całym świecie apelują o odchodzenie od spalania paliw kopalnych. W maju zeszłego roku ponad 300 000 lekarzy, pielęgniarek i ekspertów ds. zdrowia publicznego
z 30 państw wezwało kraje G7 do przyśpieszenia procesu odchodzenia od spalania węgla[11].


Apelujemy do Prezesa Rady Ministrów Beaty Szydło i Ministra Energii Krzysztofa Tchórzewskiego o:

– odchodzenie od energetyki węglowej w celu ochrony życia i zdrowia obywateli Polski na rzecz nowoczesnych, niskoemisyjnych i bardziej przyjaznych zdrowiu źródeł energii;

– wzmacniania efektywności energetycznej i nowoczesnych technologii zarządzania produkcją
i zużyciem energii z wykorzystaniem źródeł odnawialnych

– przyjęcie strategii transformacji energetycznej z uwzględnieniem konkretnych korzyści dla zdrowia publicznego;

– podjęcie skutecznych działań na rzecz jak najszybszych redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza w celu osiągnięcia poziomów rekomendowanych przez Światową Organizację Zdrowia do roku 2025 r. oraz dotrzymanie zobowiązań Porozumienia Paryskiego.

 

Pod apelem podpisali się:

  • dr n. med.Tadeusz Zielonka, specjalista chorób wewnętrznych oraz chorób płuc, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Polskie Towarzystwo Chorób Płuc
  • płk dr n. med. Piotr Dąbrowiecki, specjalista chorób wewnętrznych i alergologii, przewodniczącym Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na astmę, alergię i POCHP
  • dr hab. n. med. Michał Krzyżanowski, profesor wizytujący, King´s College London
  • dr n.med Beata Małecka-Libera, laryngolog, poseł na Sejm RP, przewodnicząca parlamentarnego zespół ds. zdrowia publicznego
  • prof. dr hab. med. Cezary Pałczyński, alergolog, Łódzki Oddział Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
  • prof. dr hab. med. Bolesław Samoliński, alergolog, laryngolog, specjalista zdrowia publicznego,
    Kierownik Zakładu Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych i Alergologii, Dziekan Centrum Kształcenia Podyplomowego, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Przewodniczący Koalicji na Rzecz Zdrowego Starzenia się, v-ce Przewodniczący Narodowej Rady Geriatrii i Gerontologii
  • dr hab. n. med. Maciej Kupczyk, alergolog, internista, przewodniczący Łódzkiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
  • lek. med. Katarzyna Przybył, specjalistka radiologii, diagnostyk
  • lek. med. Dariusz Przybył, specialista położnictwa i ginekologii
  • lek. med. Olga Korta,rezydent chorób wewnętrznych
  • prof. dr hab. n. med. Mirosław J. Wysocki, Dyrektor Instytutu, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – PZH, Konsultant Krajowy w dziedzinie Zdrowia Publicznego 
  • prof. UJ dr hab. med. Ewa Konduracka
  • dr n. o zdr. Radosław Czernych, Zakład Higieny i Epidemiologii, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny
  • prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna, Dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr. 1 im. N. Barlickiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, specjalista chorób wewnętrznych i alergologii
  • Prof dr hab n. med. Andrzej Wojtczak
  • Marek Balicki, były Minister Zdrowia

 

[1] http://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2016
[2] http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0004/276772/Economic-cost-health-impact-air-pollution-en.pdf
[3] http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs313/en/
[4] http://www.kobize.pl/uploads/materialy/materialy_do_pobrania/krajowa_inwentaryzacja_emisji/Bilans_emisji_-_raport_podstawowy_2014.pdf
[5] http://healpolska.pl/wp-content/uploads/2016/11/161115-prezentacja-Aneta-Ci%C5%9Blak.pdf
[6] http://www.who.int/globalchange/global-campaign/cop21/en/
[7] http://www.wug.gov.pl/bhp/choroby_zawodowe
[8] http://www.greenpeace.org/poland/PageFiles/602721/Raport_GP_Ukryty_rachunek_za_wegiel.pdf
[9] http://www.env-health.org/IMG/pdf/nieplacony_rachunek_jak_energetyka_weglowa_niszczy_nasze_zdrowie_full_report_final.pdf
[10] http://healpolska.pl/wp-content/uploads/2015/10/HEAL_Subwencje-dla-energetyki-w%C4%99glowej-a-koszty-zdrowotne.pdf
[11] http://www.healthyenergyinitiative.org/global-health-professionals-call-on-g7-nations-to-phase-out-coal/

 

Dekarbonizacja – najczęściej zadawane pytania